Nasza szkoła

USA, Switzerland, Romania, 2011, 94′
reżyseria: Mona Nicoara, Miruna Coca-Cozma
zdjęcia: Ovidiu Marginean
montaż: Erin Casper Carol Dysinger, Jonathan Oppenheim
produkcja: Mona Nicoara, Miruna Coca-Cozma, Julie Goldman

„Nasza szkoła” zdecydowanie wyróżnia się na tle powstałych dotąd dokumentów o Romach. Tylko połączenie wiedzy i doświadczenia w dziedzinie praw człowieka, rzeczywistej chęci rozpoznania społecznych problemów i znakomitego filmowego rzemiosła mogło przynieść tak odkrywcze efekty. To nie koloryt lokalny ani ubóstwo – choć ani jednego ani drugiego tu nie brakuje – wypełnia kadry „Naszej szkoły”. Reżyserkom udało się sfilmować rasizm, a więc coś niepomiernie trudniej uchwytnego. Chodzi o rasizm systemowy, zinstytucjonalizowany i nieubłaganie wykluczający, choć przecież trudny do zarzucenia konkretnym jednostkom i wolny od gwałtownych emocji.
Pół wieku po głośnej sprawie Brown v Board of Education, która zapoczątkowała  desegregację białych i czarnych dzieci w amerykańskich szkołach, spokojne rumuńskie miasteczko szykuje się do podobnego eksperymentu. Przy wsparciu Unii Europejskiej dzieci z romskiego przedmieścia, dotąd w ofercie edukacyjnej mające jednoizbową ruderę z żałosnym poziomem nauczania, mają chodzić do szkoły w miasteczku, razem z innymi dziećmi. Jakie szanse będzie miał początkowy entuzjazm Beniego, Aliny i szesnastoletniej już Dany w zetknięciu z nową rzeczywistością? Kilkuletnia filmowa obserwacja pozwala nie tylko odpowiedzieć na to pytanie, ale i niemal dosłownie „zobaczyć” mechanizmy, o których z reguły możemy tylko czytać w socjologicznych studiach. Co więcej, śledząc losy integracyjnego projektu z perspektywy dzieci, inaczej przeżywamy jego klęskę. Nie zdradzając losów samych bohaterów, zdradźmy jeszcze tylko, że za europejskie pieniądze na integrację wybudowana została nowa szkoła… dla Romów.
(mn)

Festiwale:
2011 Silverdocs FF (Sterling Award for Best US Feature)
2011 One World Prague
2011 Thessaloniki DFF
2011 Visions du Reel
2011 Tribeca FF
2011 Jihlava IDFF

Filmografia:

Mona Nicoara:
2011 Children Underground
2011 Our School

Miruna Coca-Cozma:
2011 Our School
2008 Omar Porras, sorcier de la scène
2007 La reprise musicale opus

Projekcje:

14 XII, środa 17:30 Kino.Lab, po filmie debata: „Kto się boi integracji”

15 XII, czwartek 20:00 Kino Muranów, po filmie spotkanie z reżyserką