Cudze Listy

Polska, 2011, 55’
reżyseria: Maciej Drygas
montaż: Rafał Listopad
produkcja: Drygas Production, TVP SA

Kolejny montażowy majstersztyk w dorobku Macieja Drygasa (laureata nagrody im. Marka Nowickiego w 2005 r.) to według słów samego twórcy – jego pożegnanie z tematyką PRL. Jej artystyczna eksploracja przyniosła m. in. klasyczny już dokument „Usłyszcie mój krzyk” (1991) i późniejszy o czternaście lat  „Jeden dzień w PRL”. „Cudze listy”, podobnie jak ten ostatni obraz, to film z gatunku found footage i podobnie jak w „Jednym dniu…” jego siła wynika z połączenia dobrego pomysłu z perfekcyjnym wykonaniem. O ile tam za pomocą archiwalnych materiałów filmowych i tekstowych Drygas portretował jeden peerelowski dzień, tu oglądamy codzienność Polski Ludowej w chronologicznym przekroju. Za to z komentarzem z jednego tylko rodzajowo źródła – prywatnych listów, jakie regularnie kontrolowały służby bezpieczeństwa PRL.
Rocznie kilkadziesiąt milionów listów przechodziło przez ręce służb, które analizę ich treści wykorzystywały do sporządzania raportów o stanie społecznych nastrojów. To bezcenne źródło teraz opracowano raz jeszcze. Niezwykły artystyczny raport Drygasa o polskiej rzeczywistości między rokiem 1945 a 1989 przez samą czystość intencji przywraca  tej podglądanej niegdyś korespondencji całą jej prywatną niewinność. Przede wszystkim jednak przywraca nam pamięć o tym, czym naprawdę była PRL w ludzkim doświadczeniu. Warto obejrzeć ten film, aby uświadomić sobie, jak bardzo pamięć ta jest już obecnie konstruowana pod wpływem rozczarowań „budową” kapitalizmu oraz nostalgii starszych za czasami młodości i mody młodszych na oldschoolowe gadżety.
(mn)
Festiwale:
2011 IDFA
2011 Planete Doc FF

Filmografia:
2008 Usłysz nas wszystkich
2005 Jeden dzień w PRL
2002 Głos nadziei
1994 Stan nieważkości
1991 Usłyszcie mój krzyk

Projekcje:

14 XII, środa 18:30 Laboratorium, po filmie q&a z reżyserem